การศึกษาพฤติกรรมมนุษย์ และ สาเหตุของความสำคัญในการศึกษาพฤติกรรมมนุษย์

สิ่งที่ทำให้มนุษย์มีความสามารถเหนือกว่าสัตว์อื่นๆ บนโลกใบนี้ก็คือเรื่องของความคิด ความสามารถในการกระทำสิ่งต่างๆ การศึกษาพฤติกรรมมนุษย์จึงเป็นสิ่งที่ยังคงมีความน่าสนใจอยู่เสมอด้วยความที่มนุษย์เราแต่ละคน แต่ละเชื้อชาติ ย่อมมีความแตกต่างกันในด้านพฤติกรรม ลักษณะนิสัย การศึกษาพฤติกรรมมนุษย์จึงยังเป็นสิ่งที่สามารถสร้างความเข้าใจได้อยู่เสมอ

การศึกษาพฤติกรรมมนุษย์

พฤติกรรม หมายถึง กิริยาอาการหรือท่าทางต่างๆ ที่มนุษย์ได้กระทำ แสดงออกมา หรือปฏิกิริยาจากมนุษย์เมื่อพบเจอกับสิ่งเร้า สามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ลักษณะใหญ่ๆ คือ พฤติกรรมที่ไม่สามารถควบคุมได้ เรียกว่า ปฏิกิริยาสะท้อน และ พฤติกรรมที่สามารถควบคุมและจัดระเบียบได้ เพราะมนุษย์มีสติปัญญาและอารมณ์ ซึ่งเราสามารถแบ่งประเภทของพฤติกรรมมนุษย์ออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ

  1. พฤติกรรมที่เป็นมาแต่กำเนิด เกิดขึ้นมาโดยไม่ได้มีการเรียนรู้มาก่อน อาทิ การกระพริบตา การหายใจ รวมถึงสัญชาตญาณทั่วไปที่อยู่ในตัวบุคคล เช่น การกลัว การเอาตัวรอด
  2. พฤติกรรมที่เกิดมาจากอิทธิพลของกลุ่ม เช่น พฤติกรรมที่เกิดมาจากการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างบุคคลอื่นในสังคม

จากประเภทองพฤติกรรมมนุษย์ที่ได้แสดงออกมานี้จึงทำให้มนุษย์ทุกคนต้องรู้จักปรับพฤติกรรมของตนเองเพื่อให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมรอบตัวได้อย่างเหมาะสม ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ประเภท ดังนี้

  1. การปรับเปลี่ยนเกี่ยวกับสรีระร่าง เช่น การแต่งกาย การทำผม การพูดจา
  2. การปรับเปลี่ยนเกี่ยวกับอารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด เพื่อก่อให้เกิดสัมพันธภาพที่ดีต่อผู้อื่น มีการปรับอารมณ์ความรู้สึกเพื่อให้เข้าร่วมกับผู้อื่นได้ รู้จักการยอมรับในสิ่งที่ตนเองกระทำ
  3. การปรับเปลี่ยนเกี่ยวกับสติปัญญา เช่น การเรียนหนังสือ การศึกษาค้นคว้าในสิ่งที่ตนเองสนใจ การติดตามข่าวสารเพื่อให้ทันเหตุการณ์ การเห็นด้วยกับความคิดเห็นส่วนใหญ่
  4. การปรับเปลี่ยนเกี่ยวกับอุดมคติ เป็นการปรับแนวทางหรือแนวความคิดบางส่วนเพี่อที่จะได้เข้ากับสังคมส่วนใหญ่ได้ จะมีการพิจารณาตามสถานการณ์หรือความเหมาะสมเพื่อก่อให้เกิดผลดีต่อตนเองและคนรอบข้าง

สาเหตุความสำคัญในการศึกษาพฤติกรรมมนุษย์

  1. เพื่อให้เกิดความเข้าใจในตนเองมากยิ่งขึ้น เป็นการศึกษาพฤติกรรมมนุษย์ในแง่ธรรมชาติของพฤติกรรมทั่วไปจะทำให้เข้าใจพฤติกรรมตนเองด้วยเช่นเดียวกัน
  2. เพื่อให้เกิดความเข้าใจในผู้อื่นมากยิ่งขึ้น ช่วยทำให้เกิดการยอมรับในข้อดีข้อเสียของบุคคลอื่นได้ เกิดเป็นสัมพันธภาพที่ดีต่อผู้อื่น
  3. เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคม ปัญหาส่วนใหญ่ก็มาจากพฤติกรรมมนุษย์ที่ไม่เข้าใจกันมากพอ เมื่อมีการศึกษาพฤติกรรมมนุษย์เพิ่มขึ้นปัญหาในสังคมก็มีโอกาสลดลง ไม่เกิดความก้าวร้าวในสังคมหรือเกิดการสร้างปัญหาขึ้นในสังคม
  4. เพื่อช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิต การรู้พฤติกรรมมนุษย์จะช่วยให้มีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมได้อย่างเหมาะสม และมีการสร้างสิ่งต่างๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีมากยิ่งขึ้นกว่าเดิม